Levenseinde

0 Levenseinde 

Door: Marinus van den Berg, auteur van vele boeken over o.a. pastoraat en rouwverwerking. Hij was tot zijn pensioen (op 1 januari 2017) geestelijk verzorger, onder andere bij regionaal palliatief centrum Cadenza, in Rotterdam.

U hebt misschien zelf meegemaakt dat een dierbare te horen krijgt dat zijn of haar leven dicht bij het einde aan het komen is. Dat is een andere boodschap dan het cliché ‘dood gaan we allemaal’. Die eerste boodschap raakt je van binnen, in je hart, je ziel. De tweede zit op een andere golflengte: die van het verstand. Soms zegt iemand dit omdat hij sterven en dood niet dicht bij zichzelf wil laten komen.

Misschien gaat u namens een geloofsgemeenschap, als vrijwilliger of als pastor, op bezoek bij iemand die de boodschap te horen heeft gekregen dat een ziekte onomkeerbaar is en het  levenseinde niet meer heel ver weg. Welke levensvragen kunnen dan opkomen? Hoe ga je hierover in gesprek?

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

1 Waar hebben we het over? 

Als iemand te horen heeft gekregen dat een ziekte ongeneeslijk is en uiteindelijk tot de dood zal leiden, wil dat niet altijd zeggen dat het sterven ook zeer dichtbij is. Er kan een langere tijd van ziek zijn volgen, die ook wel eens de ‘palliatieve tijd’ wordt genoemd, waarin het accent ligt op verlichting van ongemak, pijn en bijverschijnselen.

Soms is daar een lange en intensieve tijd van behandelingen, hoop op herstel, aan vooraf gedaan, gericht op beter worden. Die tijd wordt ook wel de ‘curatietijd’ genoemd.

Als herstel niet meer mogelijk is, wordt die resterende korte of lange extra tijd, wel eens ‘uitsteltijd’ of ‘toegift-tijd’ genoemd.

We spreken hier niet over de allerlaatste levensperiode als iemand steeds meer aan huis en bed gebonden is en de afhankelijkheid steeds groter wordt. (Daarover schrijf ik in mijn boekje ‘Meegaan tot het einde’  -zie hieronder bij ‘verdieping’.)

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

2 Wat betekent het naderende levenseinde voor een mens? 

De uitgebreide informatie hiervan is alleen voor PastoraatWijzer Plus gebruikers te lezen. Bekijk mogelijkheden van PastoraatWijzer Plus

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

3 Welke rol spelen levensbeschouwing en geloof hierbij? 

Levensvragen zijn er ook als je niet ziek bent of in een crisissituatie verkeert, maar ze krijgen meer urgentie als de tijd aan het korten is, als je in de ‘nu-kan-het-nog-tijd’ komt.

Levensvragen zijn geen neutrale kleurloze vragen. Ze zijn vaak mede gekleurd door iemands geloofsopvoeding, geloofsontwikkeling, door zijn of haar verhouding met God, met de Ander.

Geloven kan een bron zijn van steun maar kan ook storen.
Iemands geloof kan in crisis raken.

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

4 Do’s en don’ts 

De uitgebreide informatie hiervan is alleen voor PastoraatWijzer Plus gebruikers te lezen. Bekijk mogelijkheden van PastoraatWijzer Plus

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

5 Deskundigen en lotgenoten 

De uitgebreide informatie hiervan is alleen voor PastoraatWijzer Plus gebruikers te lezen. Bekijk mogelijkheden van PastoraatWijzer Plus

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

6 Verdieping 

De uitgebreide informatie hiervan is alleen voor PastoraatWijzer Plus gebruikers te lezen. Bekijk mogelijkheden van PastoraatWijzer Plus

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement