Prenatale testen

0 De NIPT 

Door de voortschrijdende technische mogelijkheden komen zwangere vrouwen (en hun eventuele partner) voor steeds moeilijker keuzes te staan. Zo kunnen door testen tijdens de zwangerschap met steeds grotere zekerheid afwijkingen bij de foetus worden vastgesteld. Een voorbeeld van zo’n test is de NIPT, de Niet Invasieve Prenatale Test.

Door Ceciel Beneken Kolmer, geestelijk verzorger bij Zorggroep Maas en Waal.

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

1. Wat houdt de NIPT in? 

Sinds april 2017 krijgt iedere zwangere het voorstel om – tegen een vergoeding van € 175,00 – een onderzoek te ondergaan dat bekend staat als de NIPT, de Niet Invasieve Prenatale Test.
Deze test houdt in dat het bloed van de moeder onderzocht wordt op mogelijke chromosomale afwijkingen bij de foetus. In eerste instantie wordt gezocht naar drie chromosoomafwijkingen: trisomie 21 (Downsyndroom), 18 (syndroom van Edwards), en 13 (syndroom van Patau).

Het kan zijn dat er ook andere grote chromosoomafwijkingen worden gevonden. De zwangere vrouw die toestemt in de NIPT kan een beroep doen op haar ‘recht op niet weten’ als zij niet te weten wil komen of er andere grote afwijkingen gevonden worden.

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

2 De betekenis van de NIPT voor de zwangere vrouw 

Al met al staat een zwangere (en haar eventuele partner, levensgezel, man) voor twee keuzes: doe ik wel of niet mee met de NIPT én wil ik wel of niet weten of er nog andere afwijkingen zijn gevonden dan de drie waar in eerste instantie naar gezocht wordt.
Inmiddels is gebleken dat 80% van de zwangere vrouwen geen beroep doet op haar recht op niet weten. De NIPT reikt dus in de praktijk verder dan de drie genoemde afwijkingen, met als gevolg dat zwangeren voor steeds moeilijker keuzes komen te staan.

Zwanger worden en zijn is een existentiële ervaring met alle gevoelens die daarbij horen zoals hoop, verlangen en vreugde, maar ook wanhoop, teleurstelling en rouw.

De biologische voortplanting raakt nu steeds meer verstrengeld met de voortschrijdende techniek, zodat de zwangere uiteindelijk voor een morele vraag komt te staan: welke consequenties verbind ik aan een eventueel ongunstige uitslag?

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

3 De betekenis van de NIPT in de maatschappij 

De uitgebreide informatie hiervan is alleen voor PastoraatWijzer Plus gebruikers te lezen. Bekijk mogelijkheden van PastoraatWijzer Plus

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

4 NIPT en een christelijk perspectief op de mens 

Een bijbels perspectief op de NIPT is er niet, maar wel een bijbels perspectief op wie de mens is.

De uitgebreide informatie hiervan is alleen voor PastoraatWijzer Plus gebruikers te lezen. Bekijk mogelijkheden van PastoraatWijzer Plus

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

5 De NIPT, christelijk geloof, de maatschappij en de zwangere vrouw 

De NIPT roept dilemma’s op. Daar is doorgaans geen sluitende, eenduidige oplossing voor. Ethiek houdt zich immers juist bezig met alles wat ook anders had kunnen gaan. Stanley Hauerwas stelt dat een christelijke ethiek daar naadloos op aansluit omdat zij gegoten is in de vorm van (bijbelse) verhalen.

God openbaart zich in de Bijbel, in een verhaal van mensen. Dit verhaal gaat nog steeds door, ook wij maken deel uit van dit verhaal. Verhalen dragen geen leerstellingen, geen vaste normen uit, maar zijn van groot belang om God, onszelf en de wereld te leren kennen.

Omdat de gebeurtenissen nu eenmaal niet vastliggen, moeten we leren leven met wanorde. Het is daarom niet goed om te streven naar een maatschappij waar alles geregeld is volgens vaste normen.

Een christelijke theologie gaat uit van zorg voor elkaar. Al in Genesis, in het scheppingsverhaal, komt deze zorg tot uiting als een liefdevolle beweging van God naar de mens. God gaf de mens een paradijs met zelfs een plicht tot niet weten (zalige onwetendheid). Maar toen de mens die plicht aan zijn laars lapte en zijn kennis naar een hoger niveau wilde tillen en tot zijn schrik merkte dat hij daarmee zijn kwetsbaarheid vergrootte, was het God die daar een daad van zorg tegenoverstelde. Namelijk dat hij de mens voorzag van kleding.

Het christelijk geloof is gebaseerd op verhalen waarin zorg – genezende zorg, helende zorg, warme zorg, voedende zorg – een centrale plaats inneemt.

Misschien is dat wel het antwoord op de toenemende technologie in de zorg. Immers: hoe meer kennis wij krijgen hoe kwetsbaarder wij zullen worden. De oplossing daarvoor is niet  om de kwetsbare mens geen leven te gunnen. Het enige antwoord is dat de zorg gelijke tred moet houden met de toename van kennis.

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

6 Do’s en don’ts 

De uitgebreide informatie hiervan is alleen voor PastoraatWijzer Plus gebruikers te lezen. Bekijk mogelijkheden van PastoraatWijzer Plus

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

7 Verdieping 

Over NIPT:

 

Over prenatale screening:

 

Meer van Stanley Hauerwas:

 

Enkele ervaringen van (aanstaande) ouders:

 

Belgische websites met informatie en gespreksmateriaal over prenatale diagnose en prenatale testen.
NB het materiaal is deels wel van vóór de NIPT werd aangeboden en is afgestemd op de Belgische situatie:

 

Van voor het aanbieden van de NIPT en breder dan alleen over prenatale tests:

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement