Seksuele grensoverschrijding

1. Seksuele grensoverschrijding en seksueel geweld 

Ongewenst seksueel contact kan zich in vele vormen voordoen, zoals seksueel getinte opmerkingen, aanrakingen, seks via een webcam, verkrachting. En in vele verschillende situaties: tussen een kind en een volwassene, een (echt)paar, een dominee en een gemeentelid; vrouwen en mannen kunnen er slachtoffer van zijn, het komt in alle lagen van de samenleving voor. ‘Seksuele grensoverschrijding’ is de overkoepelende term die tegenwoordig meestal voor al deze contacten gebruikt wordt.

Dat ongewenste seksuele grensoverschrijdingen zeer veel voorkomen, heeft in de laatste jaren de MeToo-campagne laten zien. Vrouwen en mannen deelden via sociale media verhalen van seksuele intimidatie en andere vormen van ongewenst seksueel contact. Al veel eerder bleek uit onderzoek dat één op de vier vrouwen in Nederland voor haar zestiende jaar te maken heeft gehad met één of meer ongewenste grensoverschrijdingen.

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

2. Wat is seksuele grensoverschrijding? 

De uitgebreide informatie hiervan is alleen voor PastoraatWijzer Plus gebruikers te lezen. Bekijk mogelijkheden van PastoraatWijzer Plus

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

3. Wat doet seksuele grensoverschrijding met mensen? 

De uitgebreide informatie hiervan is alleen voor PastoraatWijzer Plus gebruikers te lezen. Bekijk mogelijkheden van PastoraatWijzer Plus

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

4. Seksuele grensoverschrijding en onze samenleving 

De uitgebreide informatie hiervan is alleen voor PastoraatWijzer Plus gebruikers te lezen. Bekijk mogelijkheden van PastoraatWijzer Plus

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

5. Deskundigen 

Kerkelijke meldpunten (vaak ook informatie en begeleiding):

  • www.smpr.nl Meldpunt seksueel misbruik in de kerk. SMPR is er voor professionele begeleiding in situaties van seksueel misbruik in een pastorale of gezagsrelatie, zowel van volwassenen als van minderjarigen. De website biedt informatie voor gemeenten en slachtoffers – ook over gemeentebegeleiding en lotgenotendagen.
  • www.meldpuntgrensoverschrijdendgedragrkk.nl
    Meldpunt en eerste opvang seksuele intimidatie/seksueel misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk.
  • meldpuntmisbruik.nl
    Meldpunt seksueel misbruik in pastorale/kerkelijke relaties  van Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt, Christelijk Gereformeerde Kerk, Nederlandse Gereformeerde Kerk, Voortgezette Gereformeerde Kerken Nederland en Hersteld Hervormde Kerk.

Informatie, directe hulp, advies, begeleiding, opvang:

  • Centrum Seksueel Geweld  voor directe hulp en specialistische zorg na aanranding of verkrachting
  • vooreenveiligthuis.nl Iedereen die een sterk vermoeden heeft van huiselijk  geweld (waaronder ook seksueel geweld valt) kan advies vragen bij Veilig Thuis. Dat kan zonder de naam van slachtoffer of pleger te noemen. Gaat het om ernstig geweld (het duurt al lang, het is intens, de kans op herhaling is groot, er worden wapens gebruikt of er zijn kinderen als getuige bij betrokken), dan is het verstandig om een melding te doen bij Veilig Thuis. Er wordt dan voor gezorgd dat er hulpverlening en opvang op gang komt voor slachtoffer, getuigen en pleger.
    Telefoon: 0800-2000 (gratis en 24/7 bereikbaar).
  • www.huiselijkgeweld.nl Website van de overheid. Onder ‘ik zoek hulp’ en ‘organisaties’ vindt u een uitgebreid overzicht van adressen per regio. Verder veel informatie: feiten en cijfers, folders, dossiers, publicaties en nieuws. Diverse folders en brochures o.a. voor slachtoffers van partnergeweld, over beroepsgeheim, voor plegers, over kindermishandeling (voor ouders en voor kinderen).
  • www.slachtofferwijzer.nl Informatie over alle mogelijke vormen van hulp na (seksueel) geweld
  • Verbreek de stilte Hulplijn voor slachtoffers van seksueel geweld van Slachtofferhulp Nederland. Tel. 0900-9999-001
  • www.korrelatie.nl Informatie, en advies via telefoon, mail of chat.
  • Wat kun je doen bij seksuele intimidatie op je werk?
  • Seksueelmisbruik.info  Website voor mannen die als jongen te maken hebben gehad met seksueel misbruik.
 Ook hun partners, familie-leden, omstanders en hulpverleners kunnen de informatie en verhalen lezen.

Gespecialiseerd op het gebied van godsdienst

www.vpsg.nl Stichting VPSG biedt advies en ondersteuning bij vragen rond seksueel geweld, godsdienst en zingeving. Een luisterend oor via telefoon, mail en gesprek. Op de website ook artikelen, preken, gedichten.

Voor christenen

www.ikmeldhet.nl
Reformatorisch meldpunt voor (slachtoffers van) seksueel misbruik.
Het werk van het Reformatorisch Meldpunt is complementair aan het werk van de kerkelijke meldpunten en bestrijkt de terreinen die buiten de opdracht van de kerkelijke meldpunten vallen. Denk hierbij aan seksueel misbruik binnen familierelaties (incest) of in andere vertrouwensrelaties. In tegenstelling tot de kerkelijke meldpunten kan het Reformatorisch Meldpunt geen (kerk)rechtelijke stappen ondernemen en werkt het Meldpunt anoniem.

www.eenveiligekerk.nl  Deze site is er specifiek voor ambtsdragers, pastoraal werkers en vrijwilligers. Voor hen is dit een informatiebron voor achtergronden, inspiratieverhalen, werkvormen, protocollen en meldpunten over:

  • (Preventie van) seksueel grensoverschrijdend gedrag in pastorale relaties
  • Veiliger kerkelijk jeugd- en jongerenwerk
  • Signaleren en bespreekbaar maken van misbruik

www.resister.nl

Stop geweld tegen vrouwen (campagne van Tear)

Centraal meldpunt

Meld.nl o.a. voor anoniem melden van seksuele intimidatie.

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

6. Verdieping 

Seksueel geweld

Wat wij kunnen doen. Praktische handreiking voor omstanders bij seksueel misbruik
Sarina Brons- van der Wekken. Signalering, verschillende situaties, misbruik in kerkelijke context en op school, aangifte en hulpverleningsmogelijkheden.

Verwarrend, schadelijk en heilzaam; vergeving na seksueel misbruik. Alexander Veerman, 2017.
Je kunt dit artikel hier lezen

Samen redden wij het wel
Marthe Link, Narratio, 2014

Trauma en herstel. De gevolgen van geweld – van mishandeling thuis tot politiek geweld.
Judith Lewis Herman, Wereldbibliotheek, 1993.

Luister mij vrij. Begeleiding van slachtoffers van seksueel geweld.
Siny te Nijenhuis, Gooi en Sticht, 2000.

Seksueel misbruik en geloof

Een aantal artikelen over seksueel geweld en geloof vindt u op  www.vpsg.nl

Geschonden vertrouwen. Seksueel misbruik in een religieuze context
Ruard Ganzevoort e.a., Tilburg, KSGV, 2013.

En toen was er voor mij niemand meer.
Pastorale handreiking godsdienst en incest. Uitgegeven door de Protestantse Kerk in Nederland in 1999.
Hier te downloaden.

Ongehoord… ongezegd – mannen, seksueel misbruik en geloof. Ruard Ganzevoort.
Te downloaden van www.ruardganzevoort.nl

Ultieme breuken – ultieme bronnen. De fundamentele relaties tussen seksualiteit, trauma en religie. R. Ruard Ganzevoort.
Te downloaden van www.ruardganzevoort.nl

Seksueel misbruik in pastorale of gezagsrelaties

Materiaal met informatie, werkvormen voor begeleiding, voor veilig jeugdwerk, diverse (meld)protocollen vindt u op www.veiligekerk.nl en www.smpr.nl

Sigrid Zomer schreef twee boeken over seksueel misbruik in het pastoraat.
Die zijn via haar website te lezen. Op die site ook veel informatie: http://sigridzomer.webs.com

De herder was een huurling
Leny Selles. Boekencentrum, 2001 (alleen tweedehands verkrijgbaar)

Vergeef ons onze schuld, zoals ook wij anderen hun schuld vergeven? Een feministisch-theologisch onderzoek naar de (on)mogelijkheid van vergeving bij seksueel misbruik in pastorale relaties.
Marie Christine Hansen-Couturier, masterthesis Protestantse Theologische Universiteit, 2017. De tekst van dit onderzoek is te downloaden van de website van de SMPR.

Ik sta erbuiten – maar ik sta wel te kijken
. De relationele dynamiek in geloofsgemeenschappen na seksuele grensoverschrijding in een pastorale relatie vanuit het perspectief van primaire slachtoffers
.
Christiane van den Berg-Seiffert, Boekencentrum, Zoetermeer 2015, ISBN 9023970373. Voor de samenvatting van het boek, klik hier. Op de website van de PThU is het hele boek te downloaden, klik hier.

Geschonden lichaam. Pastorale gids voor gemeenten die geconfronteerd worden met seksueel geweld.
R. Ruard Ganzevoort & Alexander L. Veerman. Zoetermeer: Boekencentrum 2000
Te downloaden van www.ruardganzevoort.nl

Over pastoraat aan daders

Er zijn grenzen! Sex als machtsmisbruik van hulpverleners met hun vrouwelijke cliënten
Peter Rutter, Spectrum, 1990

Iemand valt niet samen met zijn daden.
Handreiking voor het pastoraat 42. Protestantse Kerk in Nederland, 2004
Download

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

7. ‘Dat wat er niet mag zijn, aan het licht brengen’ 

Tom Lormans interviewt Rikko Voorberg over de MeToo-discussie.

De uitgebreide informatie hiervan is alleen voor PastoraatWijzer Plus gebruikers te lezen. Bekijk mogelijkheden van PastoraatWijzer Plus

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement