Trauma

1. Trauma in het kort 

Beknopte informatie over trauma’s en en post-traumatische stressstoornis (ptss).

Deze informatie is afkomstig van Eleos, een christelijke instelling voor geestelijke gezondheidszorg. Meer informatie over ptss en de relatie tussen geloof en trauma vindt u op de website van Eleos.

Wat is een trauma?
Een posttraumatische stress-stoornis (ptss) is een stoornis die ontstaat als gevolg van een traumatische gebeurtenis. We horen of lezen bijna dagelijks over verkeersongevallen, inbraken of overvallen, aanrandingen of verkrachtingen, natuurrampen of oorlogsgeweld. Toch denken de meeste mensen er nauwelijks over na dat ook zij slachtoffer van een dergelijke gebeurtenis kunnen worden. Wie zoiets meemaakt, ervaart zo’n gebeurtenis als een ingrijpende, soms levensbedreigende situatie die grote invloed op zijn of haar leven heeft. Na een traumatische gebeurtenis kunnen de volgende klachten ontstaan.

Herbelevingen
Het slachtoffer heeft het gevoel de gebeurtenis opnieuw door te maken. Dit kan veroorzaakt worden door een beeld, een geluid, een geur of een aanraking dat herinnert aan de gebeurtenis. Soms komen de herbelevingen als nachtmerries. Vaak ook kan het slachtoffer niet stoppen met steeds aan de gebeurtenis te denken.

Vermijding
Het slachtoffer probeert niet aan de gebeurtenis te denken door het weg te stoppen of te verdringen. Situaties of plaatsen die herinneren aan de gebeurtenis worden vermeden, bijvoorbeeld het vermijden van lichamelijke intimiteit na een seksueel trauma. Als er niet vermeden kan worden, schakelt het slachtoffer soms alle gevoelens uit. Men kan ook vermijden door te vluchten in hard werken of overmatig alcoholgebruik. Over het trauma wordt niet gepraat.

Spanning en verhoogde waakzaamheid
Veel slachtoffers zijn overmatig schrikachtig. Ze kunnen heftig schrikken als er plotseling iemand achter hen staat of als ze een hard geluid horen. Ze zijn voortdurend alert. Verder voelen slachtoffers zich vaak somber en prikkelbaar, slapen slecht, zijn moe, hebben moeite met concentreren en voelen zich gespannen en gejaagd. Tot slot voelen mensen zich vaak overmatig schuldig en denken ze negatief over zichzelf.

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

2. Verdieping 

Werkmateriaal

Handreiking pastoraat aan oorlogs- en geweldsgetroffenen ‘Zit u daar nou nog altijd mee?’

Pastorale handreiking – magazine ‘Mens blijven’  Hoe gaat u als ambtsdrager om met militairen? Waar moet u rekening mee houden bij het verlenen van pastorale zorg? Wat kunt u doen voor de achtergebleven familieleden?

Liturgische suggesties voor Veteranendag (de vierde zaterdag in juni)

 

Theologische artikelen

‘Als de grondslagen vernield zijn. Over trauma, religie en pastoraat’, Ruard R. Ganzevoort (verschenen in Praktische Theologie 32/3, 2005).

Hopen op herstel of geloven in gebrokenheid, Ruard R. Ganzevoort (uit: Heelt de tijd de wonden? Over trauma en pastoraat. Pastoraal cahier 11. Wolfheze, afdeling geesteliljke verzorging De Gelderse Roos, 2000).

 

Gebeden

Zonder waarschuwing

God, liep ik dan
zo dicht langs de rand
dat ik zomaar, zonder
het te weten,
wel moest vallen?

God, was ik dan zo blind en doof
dat ik niet doorhad
welk gevaar er om de hoek
verscholen lag?

Er was geen waarschuwingsbord.
Geen alarmbel.
Geen lichtsignaal.
De grond brokkelde af onder mijn voeten
en ik stortte in het ravijn.

De val kon niet dieper zijn

Jacobine Scholte de Jong

(Uit: Gebeden voor moeilijke tijden. Ark Media, 2014).

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement

3. Deskundigen 

Pastoraal

Het Oecumenisch Pastoraat aan Oorlogs- en Geweldsgetroffenen (OPOG) ondersteunt pastores en geestelijk verzorgers die pastorale begeleiding bieden aan oorlogs- en geweldsgetroffenen (en hun relaties), op het gebied van kennisoverdracht, advisering en feedback. De leden van deze werkgroep kunnen advies bieden.
Contact met de  werkgroep OPOG, via Sylvia van Delden (projectmedewerkster categoriaal pastoraat: s.van.delden@protestantsekerk.nl

De Raad voor Kerk en Krijgsmacht van de Protestantse Kerk in Nederland. Op de website kunt u informatie vinden over het krijgsmachtpastoraat, over het pastoraat aan militairen die uitgezonden worden, uitgezonden zijn en terug zijn van een uitzending en aan hun relaties. Daarnaast wordt ingegaan op vragen over vrede en oorlog.

Diensten geestelijke verzorging bij defensie  (hindoe, humanistisch, islamitisch, joods, protestants, rooms-katholiek)

 

Algemeen

Overzicht van sociale zorg voor en opvang van oorlogsgetroffenen van de Tweede Wereldoorlog.

Impact: Landelijk kennis & adviescentrum psychosociale zorg en veiligheid bij schokkende gebeurtenissen.

Stichting Centrum ’45: landelijk behandel- en expertisecentrum voor psychotrauma en behandelt mensen met complexe psychotraumaklachten die het gevolg zijn van vervolging, oorlog en geweld (bijvoorbeeld geweld tijdens het werk bij politiemensen en hulpverleners, en bij rellen, gijzelingen en aanslagen).

Stichting KPPR ‘Hulp voor helden’: bevordert het welzijn van mensen die militair en/of veteraan zijn, stimuleert aandacht, respect en waardering voor hen uit de samenleving en steunt welzijnsprojecten financieel. Biedt ook ondersteuning aan kerken die militairen/veteranen willen steunen.

Cogis: kennisinstituut voor de sociale en psychische gevolgen van oorlog, vervolging en geweld.

Met PastoraatWijzer Plus kun je notities toevoegen en favorieten bewaren. Bekijk de voordelen van het Plusabonnement