Denkend aan de dood kom ik tot leven

Denkend aan de dood kom ik tot leven. Gedachten over mijn levenseinde. Piet Schelling

Emeritus-predikant Piet Schelling ordende gedachten en gevoelens over zijn eigen levenseinde in een boek.
In de hoop dat anderen daar ook iets aan zouden hebben bij het nadenken over hun toekomstig levenseinde.
Vier vragen aan de auteur.


1. Wat was de aanleiding tot het schrijven van Denkend aan de dood kom ik tot leven?

Als predikant heb ik vaak met het levenseinde van mensen te maken. Ook binnen de kring van vrienden en familie kom ik ermee in aanraking. Door al die ervaringen drong zich de vraag op: hoe verhoud ik me tot mijn eigen dood? Lange tijd liet ik die vraag niet toe, terwijl het gegeven dat er een einde is invloed heeft op mijn doen en laten vandaag. Ik kreeg behoefte duidelijkheid te krijgen: waar sta ik, hoe kijk ik aan tegen het einde, welke keuzes wil ik maken? Er huisde van alles – van huiver tot nieuwsgierigheid – in me, maar ik had er geen goed beeld van. En stel, zo dacht ik meer en meer, dat ik ineens wegval, wat laat ik dan achter voor mijn liefsten? Wat is mijn hoop, is er een weg verder over de grens? Al deze vragen die in me leefden, zo merkte ik, maakten me onrustig. Ik verlangde naar ordening van gedachten en gevoelens, meer helderheid. Tevens dacht ik: als ik vertel hoe ik me verhoud tot mijn levenseinde (wat het me doet), dan kunnen anderen daar misschien ook iets aan hebben, bij hun nadenken over hun toekomstige einde.

2. Hoe is het boek opgebouwd? En welke thema’s komen aan de orde?

Het boek is opgebouwd uit vijf delen, onderverdeeld in 28 hoofdstukken:

Nadenken over het einde: wat de dood met me doet, leven- en stervenskunst, de dood als vriend en vijand.

Bijbelse verhalen over de dood: er is meer dan één visie op sterven en wat erna komt, er is sterven na een verzadigd leven en er is dood die te vroeg komt, leven vóór de dood is belangrijker dan leven ná de dood, wat er over de grens is wordt uitgedrukt in beeldtaal.

Terugblikken om vooruit te kijken: begin (geboorte) en einde (sterven) hangen samen, terugblikken op je eigen geschiedenis is van belang voor het vervolg van je geschiedenis, terugblikken op je leven verrijkt je leven van vandaag en morgen.

Het heft in eigen hand nemen: hier komen medisch-ethische kwesties ter sprake, zoals euthanasie, voltooid leven, reanimatie, orgaandonatie, doorbehandelen bij ongeneeslijke ziekte.

Voorbereiden op het einde: afscheid, afscheidsbrieven, immateriële nalatenschap, letterlijk zaken op orde stellen, begraven of cremeren, de uitvaart.

3. Wat wil je de lezer meegeven?

Wat ik mee zou willen geven aan de lezer, is:

  • Door je te bezinnen op je eigen dood, krijg je meer oog voor de kostbaarheid van je leven.
  • Onderhuids heeft het doodgaan invloed op ons leven. Door die invloed op te sporen, leer je beter om te gaan met het einde en met de weg daar heen.
  • Eens begon je leven, eens zal het eindigen. Daar tussenin ligt je geschiedenis. Die te verstaan brengt rust en maakt het sterven minder moeilijk.
  • Denk na, als het kan samen met je dierbaren, wat je wensen zijn rondom afscheid en uitvaart.
  • Stel jezelf de vraag: wat verwacht na de dood? Als jij daarvan een duidelijk beeld hebt, kijk dan waar de bron van dat beeld vandaan komt. Deel als de gelegenheid zich voordoet je gedachten en gevoelens over die verwachting met anderen en sta open voor de beleden die zij hebben. Dat verdiept je leven nu.

4. Wat heeft het schrijven van dit boek met jouzelf gedaan?

Toen ik de laatste punt in dit boek zette, voelde ik duidelijk meer innerlijke rust. Er was een ruimte in me ontstaan, wat ten goede is gekomen aan het leven nu. Ik ben meer in balans gekomen. Ik heb in verwondering en met dankbaarheid naar mijn geschiedenis leren kijken, wat me steun geeft op reis naar het einde. Dat ik het thema heb kunnen delen met de naaste familie ervaar ik als heel waardevol. De bezinning op mijn levenseinde heeft mijn leven verrijkt.

Dit blog verscheen ook op Theoblogie.